Het fluitsignaal, de paardenhoeven en het oorverdovende geratel van de rupsbanden. De inwoners van het dorp Hollum weten precies wat dit betekent, voor mij was het een heel spektakel om mee te mogen maken: de paardenreddingboot.
Inspannen
Enkele dagen in het jaar wordt deze oude traditie nog nagespeeld. Omdat er vroeger nog geen motorboten waren om reddingsacties op zee uit te voeren, werden paarden gebruikt om de reddingsroeiboot naar zee te trekken. Tegenwoordig liggen er motorboten klaar om in te zetten bij een noodsituatie, maar vroeger werden de paarden uit de weilanden gehaald wanneer de stoomfluit een noodsignaal afgaf.
Net zoals vroeger kwamen voermannen hun paarden voor de reddingboot inspannen. Sommige kwamen handmennend binnen en andere met de fiets (hoe braaf zijn je paarden als je met twee paarden in de hand kan fietsen?!). En nee, dit waren zeker niet van die zulke knappe (sport)paarden zoals wij in de stal hebben staan, maar dit waren wel ontzettend sterke en goed getrainde paarden. Maar dat moet dan ook wel als je dat hele slaatje van 12.000 kilo met tien paarden naar het strand gaat trekken (mijn niet-paardenvriend was erg onder de indruk van hun kracht).
De boot te water laten
Wij als publiek zagen hoe de paarden ingespannen werden en vervolgens hun route inzette naar het strand: door het dorp, over de dijk en over het strand. Bizar als je ziet dat de paarden dat hele gevaarte de dijk op trekken. Vrolijk, maar wel geconcentreerd. Op het strand werden de paarden uit hun opstelling gehaald en opnieuw ingespannen, dit keer vier om vier aan de zijkant van de bootwagen, om deze het water in te trekken. Toen de boot van de bootwagen af was, trokken twee paarden de bootwagen weer op het strand. Zonder enige aarzeling liepen de paarden het water in en uit. Ze wisten precies wat de bedoeling was en draaiden hun hoef er niet voor om. Dit waren dan ook doorgewinterde boottrekpaarden, als ik de foto’s van de afgelopen jaren mag geloven. Op elke foto zie ik dezelfde paarden als die ik tijdens deze demonstratie heb gezien.
Training
Voordat de demonstratie begon liepen vrijwilligers rond om geld op te halen. Een van de vrijwilligers vertelde dat de paarden die meedoen aan de demonstratie hier goed getraind voor waren. Vandaag zou een nieuw paard mee gaan met de demonstratie. Deze werd nog niet voor de bootwagen ingespannen, maar mocht met een getraind paard een kleine kar trekken. Zij liepen vooruit op de bootwagen, met achter zich dus het luide spektakel. Op het strand hoefde dit nieuwe paard nog niet deel te nemen aan de demonstratie en hoefde hij enkel stil te staan. Als je mij van te voren niet had verteld dat dit een nieuw paard zou zijn, dan had ik gedacht dat dit ook een doorgewinterd bootpaard was. Wat een rust en wat een ontspanning straalde het dier uit!
Paardengraf
Eenmaal is het flink mis gegaan in de geschiedenis van de reddingsacties, in 1979. Nadat de paarden de boot in het water hadden getrokken, gleed de bootwagen in een geul. Normaal zou een haak losspringen, waardoor de paarden los van de boot zouden komen, maar dit gebeurde toen niet. De paarden werden meegetrokken in de stroming en verdronken. In de duinen is voor deze paarden een graf geplaatst. Elk jaar op 14 augustus wordt hier een krans neergelegd, als eerbetoon aan de trouwe paarden die jarenlang de reddingboot hebben getrokken. Wij zijn hier helaas niet meer langs geweest, maar dit moet ook erg indrukwekkend zijn om te zien.
Terug naar het boothuis
Nadat de paarden de reddingboot weer terug naar het boothuis in het dorp hebben getrokken, vervolgden ze hun weg weer naar huis. Een enkel paard wat daar ter plekke gestald stond, kreeg eerst nog een bak voer. Op het terrein van het boothuis mag je de stallen in lopen. Hier hangen grote informatieborden over de paarden en hun voermannen. Ook is er een museum op het terrein, waar je de gehele geschiedenis van boot reddingsacties op Ameland kan bekijken. Erg interessant!
Ik heb genoten van de mooie demonstratie en de prachtige paarden en erg veel respect voor de paarden die hier aan meededen. Ik weet ook, dat zeker niet elk paard hier geschikt voor is. Ik zal mijn eigen pony Sjaak dit maar niet aandoen, haha!